Pahayag ng XD Initiative sa World Health Day

PAHAYAG NG XDI SA WORLD HEALTH DAY

Abril 7, 2021

SA WORLD HEALTH DAY, KATIYAKAN SA KALUSUGAN, IPAGLABAN

Kami, ang mga kasapi ng organisasyong Ex-Political Detainees Initiative (XDI), ay taos-pusong nakikiisa sa pagdiriwang ng World Health Day o Pandaigdigang Araw ng Kalusugan.

Bilang nagmamalasakit na mamamayan, nakikita at nararamdaman namin ang kakulangan ng medical personnel sa mga ospital kung saan ay umaapaw na sa kasalukuyan ang bilang ng mga dinadalang positive sa covid-19. Kung kaya't kailangan nila ng dagdag na mga medical practitioner at manpower sa panahong ito ng pandemya.

Kailangan ng bayan ay libreng mass testing para sa lahat. Napakamahal ng presyo ng swab test na umaabot ng anim hanggang pitong libong piso kung indibidwal kaming magpapa-testing, na hindi kaya ng bulsa ng dukhang mamamayan. Pangkain na nga lang nila ay kulang na, magpa-swab test pa kaya.

Kailangan ng bayan ay solusyong medikal, hindi militar. Marami nang napatay na umano'y pasaway, tulad ni Winston Ragos na walang labang binaril ng mga pulis dahil diumano'y di sumusunod sa health protocol. Coronavirus ang kalaban, hindi ang mamamayan.

Trabaho at ayuda, hindi tanggalan. Napakarami nang nawalan ng trabaho dahil sa pagsasara ng pabrika dulot ng lockdown. Dagdag pa ang pagsasamantala ng kapitalista upang mas ipalaganap ang salot na kontraktwalisasyon imbes na iregular ang mga manggagawa. Ayuda sana'y sapat sa pangangailangan ng bawat pamilya sa isang takdang panahon. Ayudang nararapat sa mamamayan ay dapat makaabot sa mamamayan, huwag ibulsa ng iilan!

Libre, ligtas at epektibong bakuna para sa lahat! Kung hindi man libre ay dapat abotkaya ng dukhang mamamayan. Kahit mga bilanggong pulitikal ay may karapatan sa bakuna.

Ayusin ang Philippine Health Care System. Pulos lockdown at modipikasyon ng quarantine ang solusyon, imbes na ayusin ang sistemang pangkalusugan sa bansa. Sa nakuhang trilyong utang ng bansa para sa COVID-19, sana'y matanaw natin na talagang nagagamit ito ng wasto, at hindi ibinubulsa para sa darating na Halalan 2022.

Dapat unahin ang kagalingan at kapakanan ng taumbayan, hindi ang bulsa ng iilan. Unahin ang katiyakan sa kalusugan, ayusin ang sistemang pangkalusugan, at dapat walang maiiwan, lalo na sa ligtas na bakuna para sa lahat.

Ilan lang ito sa mga kahilingan ng XDI sa panahong ito ng lockdown sa NCR at mga karatig probinsya, sa okasyong ito ng World Health Day. 

Ang ating panawagang pampublikong pabahay

Ang ating panawagang pampublikong pabahay

libre, ligtas, sustenableng pampublikong pabahay

panawagan ng maralita't prinsipyadong pakay

itinanim nila ang binhi't tutubo ang uhay

upang mamunga ng inaasam na gintong palay

pampublikong pabahay ang sa dibdib halukipkip

konseptong nagsimula sa pangarap na masagip

sa hirap ang pamilya ng dukhang bugbog ang isip

kung paano kakamtin ang ginhawang nalilirip

di pribadong pag-aari, at di rin namamana

gobyerno'y bahalang may matitirhan ang pamilya

di gaya ngayon, sa paninirahan, bahala ka

mamulubi man sa taas ng bayarin at upa

iba'y patirahin kung di mo gagamitin ito

lalo't lumipat ng tirahan dahil sa trabaho

nagkapamilya ang anak, hihiwalay sa iyo

may laan ding pabahay sa kanila ang gobyerno

iyan ang magandang konseptong dapat ipaglaban

pampublikong pabahay ang ating paninindigan

pag namatay ka, may iba namang gagamit niyan

prinsipyo't tindig para sa makataong lipunan

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa pagkilos sa ika-35 anibersaryo ng People Power, 02.25.21

Panawagan sa World Day of Social Justice

Panawagan sa World Day of Social Justice

ngayong Pebrero a-beynte, World Day of Social Justice

ating alalahanin ang mga nangagtitiis

sa kawalang hustisya, ligalig, danas na amis

asam na anumang siphayo'y mawala't mapalis

hustisya nawa'y kamtin ng buhay na iwinala

sapagkat walang pusong halimaw yaong nanudla

parak ay ginawang berdugo ng puno ng bansa

habang mga kuhila'y ngising aso't tuwang-tuwa

"End the assault! Stop the killings!" itong aming hiyaw

"Justice for all victims of E.J.K." pa'y aming sigaw

yaong mga inosenteng biktima'y binalaraw

mga ina'y lumuha't walang hustisyang matanaw

may bahid ng dugo ang katarungang nilalayon

dahil may pakana'y asong ulol o tigreng buhong

naglalaway makakita ng nagpilang kabaong

utak nito'y panagutin, parusahan, ikulong

Pandaigdigang Araw ng Hustisyang Panlipunan

isang araw na oportunidad sa sambayanan

nang sama-samang kumilos para sa katarungan

na sana'y kamtin ng mga mahal nilang pinaslang

- gregoriovbituinjr.

02.20.2021

Bahay na imburnal?

Bahay na imburnal?

ganito ba ang buhay

ng mga walang bahay?

ngiti ba nila'y tunay?

o sila'y tila patay?

sila ba'y mamamayan

pa ba ng ating bayan?

bakit di matulungan

nitong pamahalaan?

iyan ba'y tahanan na?

iyan ba'y bahay nila?

anong kanilang dama?

nakangiting may dusa?

may sanggol na sinilang

may batang murang gulang

doon na ba nanahan

nang may masilungan lang

di ba kayo naawa

at wala ring magawa

sila ba’y isinumpa’t

ang dangal na’y nawala?

sa pang-imburnal yaon

gagamitin paglaon

pag napalayas doon

saan na paroroon?

* kuha ang litrato mula sa internet

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Enero 16-31, pahina 20.

Ang panawagan ng ZOTO

Ang panawagan ng ZOTO

napakalalim subalit prinsipyado ang pakay

na ipaglaban ang karapatan, tayo'y magsikhay

tungo sa makatao at abot-kayang pabahay

panawagan ng ZOTO na mula sa puso'y tunay

nagtipon-tipon sila roong pinag-uusapan

ang mga hakbangin upang asam nila'y makamtan

kolektibong pagkilos, kolektibong talakayan

upang ito'y ipaglaban at mapagtagumpayan

mabuhay ang ZOTO - Zone One Tondo Organization

sa inaadhika nila't dakilang nilalayon

hindi lang iyan islogan kundi prinsipyo't misyon

na isasabuhay nati't tutuparin paglaon

pagpupugay sa lahat ng mga nakikibaka

upang kamtin ang pangarap na pabahay sa masa

- gregoriovbituinjr.

* litratong kuha ng makatang gala sa dinaluhang asembliya sa Bantayog ng mga Bayani, 12.07.2020

* Unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Enero 16-31, pahina 20.

Ang kalagayan ng mga locally stranded individuals (LSI)

ANG KALAGAYAN NG MGA LOCALLY STRANDED INDIVIDUALS (LSI)

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Napabalita sa telebisyon, radyo at pahayagan, lalo na sa social media, ang tinatawag na locally stranded individuals o LSI. Sumulpot ang ganitong penomenon nito lamang panahon ng pandemya. 

Ayon sa balita, mayroon nang 8,408 LSI na pawang nasa Kamaynilaan na nais nang pauwiin ng pamahalaan sa kani-kanilang lalawigan. 

Sa pagtitipon ng mga LSI, halimbawa sa loob ng Rizal Memorial Stadium, hindi nasusunod ang social distancing, o yaong pamantayang dapat ay isang metro ang layo sa bawat isa. Habang ang karamihan sa kanila ay nagsusuot naman ng face mask at face shield, malinaw na hindi nila napapanatili ang ligtas na distansya mula sa bawat isa. Sa dami ba naman ng tao, paano nga ba ang pagdisiplina sa kanila, habang karamihan sa kanila, bukod sa nais nang makauwi, ay pagod na, kaya kung saan-saan na lang isinasalampak ang kanilang pagal na katawan.

Paulit-ulit ngang binigyang diin ng mga opisyal ng kalusugan ang kahalagahan ng paglayo ng pisikal at iba pang mga hakbang sa kaligtasan upang maiwasan ang anumang impeksyon sa coronavirus. Ang pagbawas ng mga paghihigpit sa usaping ito ay pinangangambahan na maging sanhi ng pagkakaroon ng coronavirus sa kalusugan ng mamamayan at sa ekonomiya.

Maaaring kumalat ang virus dahil sa mga malawakang pagtitipon tulad nito at maaaring mahirap nang malaman at masubaybayan kung sino ang maaaring magkasakit sakaling may mga taong nahawahan ng COVID-19.

Umapela si Joseph Escabo, pinuno ng Hatid Tulong Program ng pamahalaan, para sa pag-unawa matapos na maging viral ang mga larawan ng mga LSI sa mataong Rizal Memorial Stadium.

"Noong nakaraang araw, lahat ng mga taong 'yun ay nasa kalsada… Kailangan mo ng pagbibigay ng desisyon upang mabigyan ng maayos na kanlungan ang kababayan nating LSIs. Kung lumabag man po kami sa isyu ng social distancing, kailangan nating ipakita ang simpatya, pag-unawa at pag-aruga sa ating mga kababayan," sabi ni Escabo.

Pinag-aaralan din ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML) ang kalagayan ng mga LSI upang makagawa ng nararapat na tulong upang hindi sila mapabayaan ng pamahalaan.

Dahil sa pandemya, dumarami na ang mga LSI tulad sa labas ng Libingan ng mga Bayani at sa loob ng Rizal Memorial Stadium. Tila isa nang bagong penomenon ang usapin ng LSI sa bansa. Dahil sa pandemya, marami sa kanila'y natutulad sa mga maralitang iskwater na walang tahanan, walang matuluyan, at marahil ay wala na ring panggastos.

Isa ang kwento ni Michelle Silvertino, 33, na namatay habang nag-aabang ng masasakyang bus sa Pasay patungo sa Camarines Sur. Dahil walang masakyan, ilang araw siyang naghintay sa Pasay, at nagbabaka-sakaling may masakyan. Subalit dahil marahil wala nang sapat na pera, nagutom na, gininaw, walang matulugan kundi sa bangketa, at marahil iyon na ang kanyang ikinamatay. Ang kanyang kwento ang marahil nag-udyok sa pamahalaan na tingnan ang kaso ng mga LSI.

Kasama na riyan ang mga manggagawang nakatira na lamang sa kalye nang mawalan ng trabaho dahil sa pandemya, at pinalayas sa mga inuupahan nilang kwarto o apartment dahil wala na silang pambayad. Silang umaasa pa ring makabalik sa trabaho kaya hindi makauwi ng kanilang probinsya.

Sila'y ilan lang sa dumaraming maralitang hindi na alam kung saan titira. Marahil dapat silang organisahin upang sama-sama nilang maipaglaban ang kanilang karapatan at sama-samang singilin ang pamahalaang ito sa mga kapalpakan nito upang matiyak sanang napapangalagaan ang kanyang mga mamamayan.

Mga pinaghalawan:

https://cnnphilippines.com/news/2020/7/25/LSI-homecoming-Rizal-Memorial-Sports-Complex.html?fbclid=IwAR3-DOUrXGyD-yQp9i9_3xES-8RGGRPhSURks4YfKPgpcI_pZUiAfhbxTqc

https://newsinfo.inquirer.net/1331451/more-stranded-individuals-to-be-sent-home

https://newsinfo.inquirer.net/1289335/stranded-mother-dies-after-waiting-for-bus-ride-to-camarines-sur-at-edsa-footbridge

* Unang nalathala ang artikulong ito sa Taliba ng Maralita, opisyal na publikasyon ng pambansang organisasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), isyu ng Oktubre 1-15, 2020, pahina 14-15.

Sa unang anibersaryo ng kamatayan ni Ka Pedring Fadrigon

nabigla kami sa biglaan mong pagpanaw noon

dahil ama ka ng maralita't ng asosasyon

unang anibersaryo ng kamatayan mo ngayon

at ginugunita ka, pangulong Pedring Fadrigon

sa mga lider-maralita, pangalan mo'y sambit

mga tulong sa kapwa dukha'y di ipinagkait

lider na kaysipag hanggang kamataya'y sumapit

ang batikang Ka Kokoy Gan ang sa iyo'y pumalit

kayhusay sa pagkilos at tunay kang nagpapagal

pagkat ipinaglaban ang maralita't ang dangal

ang pagiging lider mo'y ipinakita sa asal

kaya dapat isulat yaong naiwan mong aral

buhay na buhay nga ang kolum mong Tinig ng Dukha

sa ating pahayagang Taliba ng Maralita

na sadyang pumukaw sa puso't diwa ng dalita

habang iyong tangan ang ating prinsipyo't adhika

sa aming paggunita sa unang anibersaryo

ng iyong pagkamatay, K.P.M.L. ay narito

O, Ka Pedring Fadrigon, kami sa iyo'y saludo

maraming salamat sa mga payo't pangaral mo

- gregoriovbituinjr.

10.06.2020