Miyerkules, Marso 22, 2023

Pahalagahan ang tubig

PAHALAGAHAN ANG TUBIG
(Marso 22 - World Water Day)

pinagsamang hydrogen at oxygen
ang karaniwang iniinom natin
at napuno rin ng tubig ang ating
katawan kaya tayo'y malakas din

kung walang tubig, saan patutungo
tiyak di tayo makakapaligo
at di rin tayo makakapagluto
baka wala tayo rito't naglaho

kaytindi ng oil spill sa Mindoro
saribuhay at tao'y apektado
karagatan ay nasirang totoo
may dapat talagang managot dito

di sagot ang proyektong Kaliwa Dam
para sa tubig ng Kamaynilaan
dahil mawawasak ang kabundukan
pati na lupang kanunu-nunuan

huwag gawing basurahan ang ilog,
sapa, lawa't katubigang kanugnog
dahil tubig ay búhay, umiinog
tubig ay buháy, sa atin ay handog

dinggin natin ang lagaslas ng tubig
damhin mo ang pagluha niya't tinig
palahaw niya't atin bang narinig
siya'y dinumhan, siya'y nabibikig

sa World Water Day ay ipanawagan
tubig ay dapat nating ipaglaban
huwag dumihan, huwag pagtapunan
at huwag gamitin sa kasakiman

- gregoriovbituinjr.
03.22.2023

Karumal-dumal

KARUMAL-DUMAL

karumal-dumal na krimen sa bata!
estudyanteng Grade 4 ang ginahasa!
may pari pang ganyan din ang ginawa!
nakapanggagalaiting balita!

pagkatao ng bata'y niluray na
siya pa'y pinaslang! isinako pa!
pari'y nanggahasa ng dalagita!
paano kung ama ka ng biktima?

tiyak manggagalaiti sa ngitngit
sa naganap na sadyang anong sakit!
hustisya'y ihihiyaw mo sa galit!
baka sugurin mo ang nagmalupit

di maitatago habang panahon
ang krimen ng sinumang nandaluhong
ang maysala'y tukuyin at isuplong!
dakpin, bitayin, kundi man, ikulong!

- gregoriovbituinjr.
03.22.2023

* Pinaghalawan: Dalawang balita sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Marso 6, 2023, pahina 9, na may pamagat na "Grade 4 ginahasa na, pinatay pa" at "Pari na pinaaaresto sa rape, sumuko"

Martes, Marso 21, 2023

Pananagutan

PANANAGUTAN

pagbangon para sa karapatan
paglingon sa ating nakaraan
pagbaka para sa katarungan
tungo sa maayos na lipunan

labanan ang kawalang hustisya
huwag pabayaan ang biktima
magpatuloy tayong makibaka
tungong makatarungang sistema

anong mekanismong nararapat
upang gumaling ang bawat sugat
pag may tortyur, sa utak ang pilat
na di basta malimutang sukat

dapat lang pag-usapan ang isyu
hinggil sa karapatang pantao
kaninong pananagutan ito
pag nilabag na itong totoo

mga pagdukot, mga pagpatay, 
pag-tortyur at iba pang paglabag
lalo sa karapatan sa buhay,
laya, seguridad, at dignidad

dulot nito'y takot at bangungot
sistema ba ang dapat managot
hustisya ba'y saan mahuhugot
nang mapanagot ang mga buktot

- gregoriovbituinjr.
03.21.2023

Lunes, Marso 20, 2023

Pagdalo sa Rights of Nature General Assembly

PAGDALO SA RIGHTS OF NATURE GENERAL ASSEMBLY

dadaluhan ko'y Rights of Nature General Assembly
nang mabatid ito'y di na ako nag-atubili
kinontak sila't ako'y talagang agad nagsabi
dahil kahalagahan ng isyu'y aking namuni

dalawa't kalahating araw itong talakayan
mga tagapagsalita'y pakikinggang mataman
lalo sa usaping karapatan ng kalikasan
na noon pa'y nadama ko nang dapat pag-usapan

ang mga ilog nga'y di lang bagay pagkat may buhay
dumihan mo ito't maraming isdang mamamatay
tulad ng Ilog Pasig na basura'y nahalukay
at wala nang mga isdang doon ay nabubuhay

ang karagatan ay tinadtad ng basurang plastik
na napagkakamalang pagkain at sumisiksik
sa tiyan ng lamang dagat at isdang matitinik
di ba't ang kalikasan ay marunong ding humibik?

nariyan din ang bundok tulad ng Sierra Madre
na may karapatang manatili sa ating tabi
sumasangga sa kaylakas na unos, nagsisilbi
sa atin bilang kalasag sa bagyong matitindi

tapunan ba ng upos ng yosi ang mga sapa
ang mga katubigan ba'y tapunan ng basura
kinalbo ang mga bundok dahil sa pagmimina
hanggang kapaligiran nito'y tuluyang nagdusa

kaya sa pagtanggap sa akin, maraming salamat 
makakadalo rito't sa iba'y makapagmulat
Rights of Nature ay karapatang dapat madalumat
upang kalikasan ay mapangalagaang sukat

- gregoriovbituinjr.
03.20.2023

* Ang Rights of Nature General Assembly (RoN) ay gaganapin mula Marso 21 hanggang 23, 2023. Pinangungunahan ito ng Global Alliance for the Rights of Nature (GARN), NASSA/Caritas Philippines, Philippine Misereor Partnership, Inc. (PMPI), at Rights of Nature PH

Linggo, Marso 12, 2023

Para kanino nga ba ang pag-unlad?

PARA KANINO NGA BA ANG PAG-UNLAD?

"Hindi nga masama ang pag-unlad
Kung hindi nakakasira ng kalikasan"
- mula sa walang kamatayang awiting Masdan Mo Ang Kapaligiran ng bandang ASIN

patuloy ang kaunlaran ng ating kabihasnan
mga gusali't kondominyum ay nagtatayugan
mga bagong tulay na ginawa'y naghahabaan
habang pinapatag naman ang mga kabundukan

ginamit ang fossil fuel para raw sa pag-unlad
sangkaterbang coal plants pa ang itinayo't hinangad
kinalbong bundok at gubat ay talagang nalantad
habang buhay ng tao'y patuloy na sumasadsad

sinemento ang mga bakong lansangan sa lungsod
pati mga daan upang maging farm-to-market road
ang mga tiwangwang na lupa'y nilagyan ng bakod
bumundat ang kapitalistang nambarat sa sahod!

lumikha ng mga eroplano't barkong pandigma
nagpataasan ng ihi ang iba't ibang bansa
sinugod pa ng Rusya ang Ukraine, nakakabigla
sa isyung klima, Annex 1 countries ang nagpalala

di raw masama ang pag-unlad, lagi nilang sambit
kung di sisira sa kalikasan, dagdag ng awit
pag-unlad ba'y para kanino? tanong na malimit
para sa iilan? di kasama ang maliliit?

- gregoriovbituinjr.
03.12.2023

Miyerkules, Marso 8, 2023

Pagpupugay sa kababaihan

PAGPUPUGAY SA KABABAIHAN

ano nga bang ugat ng inyong kaapihan
gayong di kayo dapat api sa lipunan
pagkat kalahati kayo ng daigdigan
at kami'y mula sa inyong sinapupunan

api ba dahil sa sistemang patriyarkal?
dahil ba nanalasa'y sistemang kapital?
ah, bakit, gayong mundo'y inyong iniluwal
kayo ang aming ina, inang mapagmahal

ilaw ng tahanan ay di dapat mapundi
dahil lalaban din kayo pag naaapi
kayo ang nag-alaga sa aming paglaki
dahil sa inyo, lagay namin ay bumuti

ating itayo ang lipunang makatao
na walang mahirap at mayaman sa mundo
kung saan ang bawat isa'y nirerespeto
at walang pagsasamantala sa kapwa mo

katawang biyolohikal ma'y magkaiba
ay di rason upang kayo'y masamantala
baguhin na natin ang bulok na sistema
nang makamit din ang panlipunang hustisya

- gregoriovbituinjr.
03.08.2023

Biyernes, Marso 3, 2023

Pagbati para sa Marso Otso

PAGBATI PARA SA MARSO OTSO

mabuhay kayo, O, mga kababaihan
kayong kalahati ng ating daigdigan
na pinagmulan ay inyong sinapupunan
taospusong pagpupugay sa inyong tanan

sa pandaigdigang araw ninyong daratal
kinikilala'y ang kamay ninyong nagpagal
at umugit ng bukas at dapat itanghal
ang Marso Otso'y araw na sadyang espesyal

muli, sa inyo'y taaskamaong pagbati
kayong pinanggalingan ng buhay na iwi
nawa'y makamit ninyo ang lipunang mithi
na walang nagsasamantala't naghahari

- gregoriovbituinjr.
03.03.2023