Huwebes, Pebrero 6, 2025

Sa ikadalawampu't apat na anibersaryo ng pagpaslang kay Ka Popoy

SA IKADALAWAMPU'T APAT NA ANIBERSARYO NG PAGPASLANG KAY KA POPOY

dalawampu't apat na taong singkad
katarungan pa rin ang hinahangad
sa pumaslang ba'y sinong maglalantad?
buong kwento ba'y sinong maglalahad?

bagamat karaniwang tao kami
na sa manggagawa ay nagsisilbi
tuloy ang pagkilos araw at gabi
ang bawat hakbang ay pinagbubuti

tulad din ni Ka Popoy, ipanalo
ang asam na lipunang makatao
na tinatawag naming sosyalismo
na mamumuno'y ang uring obrero

hustisya para kay Ka Popoy Lagman
ito'y adhika't ipinaglalaban
itatag nati'y pantay na lipunan
na walang mang-aapi at gahaman

- gregoriovbituinjr.
02.06.2025

* binasa ng makatang gala sa programa ng paggunita sa UP Bahay ng Alumni, hapon ng Pebrero 6, 2025

Miyerkules, Pebrero 5, 2025

Ang sinumang bayani'y nagsimulang aktibista

ANG SINUMANG BAYANI'Y NAGSIMULANG AKTIBISTA

ang sinumang bayani'y nagsimulang aktibista
ipinaglaban ang kagalingan ng mamamayan
laban sa naghaharing burgesya't oligarkiya
ipinaglaban ang hustisya't paglaya ng bayan

di sila oo lang ng oo't tanggap ang tiwali
nais nilang maitama ang kalagayang mali
bawat pagpapasya nila'y pagbabakasakali
upang mabago lang ang sistemang nakamumuhi

kaapihan ng bayan ay nilarawan sa Noli
at Fili kaya namulat ni Rizal ang marami
dahil doon inakusahan siyang nagrebelde
sa Espanya, binaril sa Bagumbayan, bayani

pinangunahan ni Bonifacio ang Katipunan
at naitatag ang bansa nang sedula'y pinunit
na simula ng himagsikan tungong kalayaan
subalit siya'y pinaslang pati kanyang kapatid

ang misyon niya'y itinuloy ni Macario Sakay
kapanalig ng Katipunan, talagang mahusay
sumuko sa Kano para sa Asembliyang pakay
kasama si Lucio De Vega, sila ay binitay

si Jose Abad Santos, ayon sa kwento ng anak
ay naging tapat sa bayan, pinugutan ng Hapon
kayrami pang lumaban, gamit ma'y pluma o itak
aktibista silang paglaya ng bayan ang misyon

taospusong pagpupugay sa bawat aktibista
na lumaban sa pang-aapi't pagsasamantala
kumikilos upang itayo'y pantay na sistema
isang lipunang manggagawa, gobyerno ng masa

- gregoriovbituinjr.
02.05.2025

Martes, Pebrero 4, 2025

Ang punong apalit

ANG PUNONG APALIT

Labing-isa Pahalang - ang tanong:
Puno na ginagawang pabango
Apalit ang lumabas na tugon
na kapangalan ng bayan ito

sa Pampanga, may bayang Apalit
baka doon iyon pinangalan
pagkat kayraming punong apalit
na kinabuhay ng mamamayan

tulad ng Calumpit sa Bulacan
bunga ng kalumpit ay malasa
nabatid ko iyon sa Balayan
sa Batangas, na tanim ng lola

kayraming pinangalan sa punò
tulad ng Apalit at Calumpit
na pangalan ay doon hinangò
kaya sa krosword, di na sumirit

- gregoriovbituinjr.
02.04.2025

* krosword mula sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 4, 2025, p.7
* apalit - punungkahoy (genus Santalum) na mabango, mula sa UP Diksiyonaryong Filipino, p. 65

Lunes, Pebrero 3, 2025

Mas makapal ang balat ng trapo

MAS MAKAPAL ANG BALAT NG TRAPO

kaytinding banat ni Pooroy sa komiks
siya'y para ring environmentalist
endangered na raw ang mga buwaya
ngunit corrupt politicians ay di pa

balat daw ng buwaya ay makapal
magandang pangsapatos, magtatagal
mas maganda raw ang balat ng trapo
mas makapal, di pa endangered ito

kung babasahin mo'y pulos patama
di lang patawa, mayroong adhika
ang masapol kung sinong masasapol
marahil pati sistemang masahol

natawa man tayo ngunit mabigat
totoo sa buhay ang kanyang banat

- gregoriovbituinjr.
02.03.2025

* mula sa pahayagang Remate, Pebrero 3, 2025, p.3

Resign All!

RESIGN ALL!

dalawang pangunahing pinuno, panagutin!
nagbabalik sa alaala ang nakaraan
nang Resign All ay isinisigaw ng mariin
ng masang umaayaw na sa katiwalian

noon, tanda ko pa, patalsikin ang buwaya
papalit ang buwitre! kaya sigaw: Resign All!
ngayon, dalawang lider dulot sa masa'y dusa
ang dapat nang panagutin ng bayan: Resign All!

badyet para sa karapatan sa kalusugan
ay tinanggal umano, nilagay pang-ayuda
ng mga trapong nais manalo sa halalan
badyet ng bayan, ginapang daw ng dinastiya

pondong milyones, labing-isang araw lang ubos
pati confidential fund, di maipaliwanag
sa bayan kung paano ginamit at ginastos
bayan ba'y mananahimik lang? di ba papalag?

papayag pa ba tayong ganyan ang namumuno?
sa katiwalian na'y talamak at masahol
aba'y wakasan ang ganyang klaseng pamumuno
ay, ang sambayanan ba'y muling magpapabudol?

- gregoriovbituinjr.
02.03.2025

* litratong kuha ng makatang gala sa dinaluhang rali ng sambayanan sa Edsa noong Enero 31, 2025

Linggo, Pebrero 2, 2025

Maganda ang kayumanggi

MAGANDA ANG KAYUMANGGI

maganda ba ang maputi?
kahit pangit ang ugali
pangit ba ang kayumanggi?
na kutis ng ating lahi

di tayo Amerikano
o kaya'y Yuropeyano
tayo nga'y mga Asyano
taga-Pinas na totoo

kaya bakit yuyurakan
ang ating balat, kabayan
kahit kutis natin naman
kayumangging kaligatan

ang kayumanggi'y maganda
lalo't dalagang morena
di ang maputing artista
na madrasta kung umasta

sa puti'y huwag mawili
lalo't mga mapang-api
baka tayo ay magsisi
pagsisisi'y nasa huli

- gregoriovbituinjr.
02.02.2025

Paglutas sa suliranin ng bayan

PAGLUTAS SA SULIRANIN NG BAYAN

kayraming suliranin ng bayan
na dapat mabigyang kalutasan
kayraming masang nahihirapan
pagkatao pa'y niyuyurakan

habang bundat ay humahalakhak
trapong ganid ay indak ng indak
oligarkiya pa'y nanghahamak
dukha'y pinagagapang sa lusak

dinastiya'y dapat nang lipulin
lalo ang oligarkiyang sakim
pati trapong ang ngiti'y malagim
kaya lipunan ay nagdidilim

organisahin ang manggagawa
sila ang hukbong mapagpalaya
uri silang sa burgesya'y banta
ngunit kakampi ng kapwa dukha

ganyang sistema'y di na malunok
ang dukha'y di dapat laging lugmok
ibagsak ang mga nasa tuktok
baguhin na ang sistemang bulok

- gregoriovbituinjr.
02.02.2025